Online projecten zoals Wikipedia worden minder direct geraadpleegd door de opkomst van AI-gegenereerde teksten. Eind 2025 rapporteerde de Wikimedia Foundation een daling van ongeveer 8% in menselijke pageviews in vergelijking met het jaar daarvoor, grotendeels veroorzaakt doordat zoekmachines (zoals Google AI Overviews) en chatbots directe antwoorden geven op basis van Wikipedia-content, waardoor gebruikers niet meer doorklikken. 

Impact van AI op Wikipedia (Huidige situatie, 2026)

• Daling in direct verkeer: AI-tools (ChatGPT, Gemini, Perplexity) krijgen direct vragen in plaats van dat gebruikers op Wikipedia zoeken.
• "Nul-klik" zoekopdrachten: Zoekmachines vatten informatie samen, waardoor Wikipedia-content wordt getoond zonder dat een bezoek aan de website nodig is.
• Veranderde gebruikersdata: Het menselijke verkeer daalt, maar het verkeer van bots en AI-crawlers die Wikipedia lezen neemt enorm toe (tot wel 50% meer in 2025-2026).
• Vergiftiging door AI-onzin: Wikipedia kampt met een crisis waarbij AI-gegenereerde onjuiste informatie wordt gebruikt om artikelen te bewerken, wat de betrouwbaarheid bedreigt. 

De toekomst van online encyclopedieën

Ondanks de daling in direct verkeer, is de toekomst geen totale verdwijning, maar eerder een evolutie in hun rol:

• Het fundament van AI-kennis: Wikipedia blijft de belangrijkste, meest betrouwbare bron voor AI-modellen. Onderzoek toont aan dat Wikipedia de single most-cited bron is voor AI-antwoorden (soms meer dan 50% van de bronvermeldingen). AI-modellen putten uit Wikipedia voor "feiten".
• Verschuiving naar "vertrouwd" vs "snel": AI is snel, maar vaak onbetrouwbaar ("hallucinaties"). Wikipedia blijft de "laatste goede website" op internet voor verificatie en diepgang.  Kleinere projecten zoals Wikibooks en Wikisage zullen mogelijk meer lijden onder een (sterk?) teruglopend bezoekersaantal. De bliksemsnelle evolutie van AI dwingt hen om te beginnen nadenken over overlevingsstrategieën zoals het  investeren in een sterkere profilering en eigenheid.  De kans dat dergelijke samenwerkingsprojecten worden opgeheven omdat ze redundant zijn geworden, is heel reëel:  in maart 2026 keurde het bestuur van de Wikimedia Foundation  de sluiting van Wikinews goed, dat nochtans al bijna 22 jaar bestond...
• Verbod op AI-schrijvers: De Engelstalige Wikipedia heeft in 2026 strikte regels ingevoerd die redacteuren verbieden AI te gebruiken om artikelen te schrijven, om de menselijke controle en betrouwbaarheid te waarborgen.
• Indirect gebruik: De toekomst van Wikipedia is minder een "bestemming" en meer een "infrastructuur". De kennis wordt nog steeds gebruikt, maar via een "tussenpersoon" (de AI). 

Samenvattend: Online encyclopedieën worden minder als eindbestemming bezocht, maar hun rol als feitelijke bron voor AI-modellen is cruciaal en waarschijnlijk blijvend. De uitdaging ligt in het behouden van donateurs en vrijwilligers nu het directe verkeer afneemt.